Yabancı Bayrakta Sigorta - Emeklik Meselesi
Reklam
Reklam
Reklam
Reklam
Reklam
FATİH YILMAZ

FATİH YILMAZ

Yabancı Bayrakta Sigorta - Emeklik Meselesi

18 Kasım 2015 - 17:15

Bir vesile ile birebir görüştüğüm çok sayıda Türk gemi çalışanından, özellikle de yabancı bayraklı “Türk sahipli” gemilerde çalışanlardan,  en sık duyduğum sorunlardan 2’si şunlardı:

1- Yıpranma hakkının geri verilmesi

2- Yabancı bayrakta çalışan gemiadamlarının sigorta/emeklilik problemi

Her ne kadar uzun yıllar ulusal ve uluslararası düzeyde ILO-MLC 2006 ile ilgili pek çok çalışmada imzam olsam da, Sosyal Güvenlik Uzmanlarının alanına giren böylesine spesifik bir konuda detaylı analizlere girmek istemem. (Ama birilerinin girmesi gerekiyor!)

Olsa olsa bu yazımda yüzeysel bazı ipuçları verebilirim;

Birincisi, “Türk sahipli” gemilerin bayrağını taşıdığı Marshall Adaları, Panama, Liberya, Malta vb. gibi Kolay Bayrak Ülkeleri (FoC) MLC 2006 Sözleşmesini onaylamıştır. Dolayısıyla gemilerinde sigortasız gemiadamı çalıştırmaları teorik olarak mümkün değildir. Buradaki önemli detay, söz konusu ülkeler ile ülkemizdeki sigorta ve emeklilik sisteminin ne derecede örtüştüğüdür.

İkincisi, bildiğim kadarıyla, Sosyal Güvenlik Kurumunun (SGK) diğer ülkelerle imzaladığı karşılıklı sigorta anlaşmaları var.Eğer çalışılan (bayrağı taşınan) ülke Türk SGK’nın anlaşma imzaladığı bir ülke ise, o ülkedeki çalışmalar kısmen veya tamamen Türkiye’de yapılmış gibi kabul ediliyor. Marshall Adaları, Panama, Liberya, Malta da bu kapsamda mı? Bunun netleştirilmesi ve eğer mümkünse anlaşmaların kapsamının genişletilmesi gerekiyor.

***

Sonuç olarak;

1- Öncelikle gemi çalışanları açısından Türkiye ile adı geçen ülkelerin sigorta ve emeklilik sistemleri karşılaştırılıp aradaki farklılıklar tespit edilebilirse,

2- Gerçekten zor ve yıpratıcı bir meslek icra eden gemi çalışanlarının (özellikle tayfa sınıfı) 50-55 yaşından önce emekliliğini de kapsayacak şekilde kompanse edilebilirse, ("Tersane ve Gemi Söküm” işçileri de dahil edilerek)

bu konuda bir rahatlama olacağı anlaşılıyor. Tabii ki bunun genel bütçeye etkisi, karar vericiler için önemli bir kriter olacaktır.

Bunlara ön ayak olacak olan da öncelikle gemiadamları ile ilgili sendikalar ve sivil toplum kuruluşları ile birlikte üniversiteler, deniz ticaret odaları ve İdare (SGK) olmalıdır.

***

Yazımı sonlandırırken, önemli gördüğüm bir noktayı daha vurgulamadan geçmek istemem.

Birebir görüştüğüm 100’e yakın Türk gemi çalışanına tek tek sorduğum halde, 1 tane bile sendikalı gemiadamına rastlamadım. (Benim şanssızlığım mıydı bilemiyorum.)

200 bine yakın kayıtlı gemidamının olduğu belirtilen ülkemizde, sendikalı gemiadamı oranı % kaçtır, bilen varsa, bizi de bilgilendirirse sevinirim doğrusu.

Benim (sözlü mülakat) araştırmama göre %0’dan sadece birazcık daha fazla olabilir ve belki de gemi çalışanlarının çalışma hayatı ile ilgili yaşadığı temel problemlerin altında yatan gizli “kök sebep” de budur. Kim bilir ?!...

Esen kalın...

Bu yazı 1217 defa okunmuştur .

YORUMLAR

  • 0 Yorum