ABD’nin Ýran’a karþý füze kalkanýný Romanya karasularýna kurma kararý, Rusya’yý kýzdýrdý. Moskova, “ABD bu kararý verirken, Montrö Sözleþmesi’ni dikkate aldý mý” diye tepki gösterdi. 2008’deki Gürcistan savaþý sýrasýnda da krize neden olan Montrö, bir kez daha Ankara’nýn baþýný aðrýtacak.

ROMANYA’nýn ABD’nin bölgede kuracaðý füze kalkaný unsurlarýnýn ülkeye yerleþtirilmesine onay vermesi, Rusya’nýn tepkisini çekti. Rusya Dýþiþleri Bakaný Sergey Lavrov, “ABD bu kararý alýrken Karadeniz’deki savaþ gemilerinin durumunu düzenleyen Montrö Boðazlar Sözleþmesi’ni acaba dikkate aldý mý” diye sordu.

Açýklamanýn, Almanya’nýn Münih kentinde çalýþmalarýna baþlayan 46. Güvenlik Konferansý öncesi yapýldýðýna dikkat çeken Lavrov þunlarý söyledi:

“Avrupa ve dünya güvenliðini Münih’te masaya yatýracaðýmýz bir sýrada ABD Yönetimi’nin yeni füze kalkaný inisiyatifini öðrendik. Amerikalý ortaklarýmýzdan geniþ ve detaylý bir açýklamasý bekliyoruz.”
Moskova, füze sistemi kurulana kadar Karadeniz donanmasýna beþ savaþ gemisi daha ekleyeceðini de açýkladý.

‘Üçüncü ülkeye karþý’

ABD ve Romanya’nýn, deniz temelli füze sisteminin Rusya’ya deðil, “üçüncü bir ülkenin tehdidine karþý” geliþtirildiðini açýklamasý da Kremlin’i tatmin etmedi. Moskova, Obama Yönetimi’nin yoðun tepkilerin ardýndan eylülde Doðu Avrupa’ya füze sistemi kurmaktan vazgeçmesini övmüþ, ancak Akdeniz ve Karadeniz’i kapsayan yeni stratejisi konusunda düne kadar sessiz kalmýþtý.

21 günden fazla nasýl kalacak

* Montrö Boðazlar Sözleþmesi, 1936 yýlýnda Ýsviçre’de imzalandý.
* Boðazlarýn egemenlik hakkýnýn Türkiye Cumhuriyetine ait olduðunu tanýyor. Antlaþma, ticari gemilerinin Karadeniz’e serbestçe giriþ çýkýþ yapmalarýna olanak saðlýyor.
* Karadeniz’e kýyýsý olmayan ülkeler 30 bin tonun üzerindeki savaþ gemilerini boðazlardan geçiremiyorlar. Karadeniz’e geçen gemilerin toplam tonajý da 45 bin tonu aþamýyor. Üçüncü ülke savaþ gemileri Karadeniz’de 21 günden fazla kalamýyor.

ABD gemileri Karadeniz’de nasýl kalacak

DOÐU Bloku’nun yýkýlýþýnýn ardýndan ABD’nin askeri üs kurduðu ilk ülke olan Romanya, Amerikan füze kalkanýný 2015’e kadar faaliyete geçirecek. Sistemin belkemiðini, balistik füzeleri havada imha edebilen RIM-161 SM-3 füzeleri oluþturuyor. SM-3, Aegis sistemine sahip savaþ gemilerinden fýrlatýlýyor. Bu sisteme sahip 18 savaþ gemisi bulunan ve sayýlarýný yakýnda üçe katlamayý planlayan ABD’nin Montrö’yü çiðnemeden bu gemileri uzun süre Romanya karasularýnda nasýl tutacaðý ise meçhul.