Çoðunluðu mason olan, ikisi Ermeni, biri Arnavut, diðerinin de hangi milletten olduðu açýkça bilinmeyen dört kiþi tarafýndan tahttan indirilen, aldýðý tedbirlerle devletin varlýðý ve geleceði için önemli çalýþmalarý bulunan, bu nedenle de düþmanlarý oldukça çoðalan, Ermeni çetelerinin isyanlarýný bastýrdýðý için Fransýz tarihçi Albert Vandal tarafýndan kan dökücü manasýnda, "Le Sultan Reugo" olarak isimlendirilen, bizdeki kitaplara da bu manada "Kýzýl Sultan" olarak geçen Osmanlý padiþahlarýndan 2. Abdülhamid hakkýnda, Alman birliðini kurmuþ olan Prens Bismark, "Dünyâda yüz gram akýl varsa, bunun doksan gramý Abdülhamîd Han´da, kalaný da diðer dünyâ sýyâsîlerýndedir..." diyor.

Almanya´da bulunduðum süre içerisinde, bizde "Kýzýl Sultan" denilen, ancak Alman tarih sayfalarýnda hakkýnda övgü ile tarif edilen 2. Albülhamit´ten, Ýsrail Devleti´nin kurucusu Teodor Herzl, Yahudilerin baþlarýný sokacaklarý bir arazi verilmesi karsýlýðýnda sýkýsýk durumda bulunan devlet bütçesine katký yapabileceklerini söylediðinde, 2. Abdülhamit´in ona, "Ben bir karýþ dahi olsa toprak satmam. Zira bu vatan bana deðil, milletime emanettir. Milletim bu vataný kanlarýyla mahsuldar kýlmýþlardýr. O bizden ayrýlýp uzaklaþmadan tekrar kanlarýmýzla örteriz. Böyle bir toprak parçasý bizden kopartýlmak istense bile, o topraðý kanlarýmýzla kaplarýz ve yine bizim topraðýmýz olur. Türk imparatorluðu bana ait deðildir, Türk milletinindir. Ben onun hiçbir parçasýný veremem. Ben canlý bir beden üzerinde ameliyat yapýlmasýna müsaade edemem" dediðini ben ne hazindir ki, buradaki kütüphanelerden faydalandýðým kitaplardan okuyarak öðrendim.

Devlet düzeninin iyice bozulduðu, hatta  Ýngilizlerin hesabýna çalýþarak hem Ýngilizlerden, hem de hazineden para alan idarecilerin çoðunlukta olduðu zor bir dönemde idareyi eline alan, kurduðu kuvvetli istisbarat servisi ile devleti bu unsurlardan temizleyerek 30 yýl hiç toprak kaybetmeden devleti yöneten bu zatý neden öðrencilerimize "kötü" ve "hasta adam" diye tanýmladýðýmýza anlam vermenin zorluðunu yaþýyorum.

Kendisi de bir Osmanlý subayý olarak yetiþen büyük Atatürk´ün, devletin bekasý için ömür harcayan böyle bir idareci için bu gün aleyhte karalama yapýlmasýna müsade verebileceðine kanaat getirmek mümkün deðildir.

Tabii ki, demokratik olmayan yönetim biçimine sahip olmayan padiþahlýk sistemi kaldýrýlýp yerine halkýn iradesi ile yönetilen Cumhuriyet rejimine geçilmeliydi.

Nitekim büyük Türk milleti, önderi Mustafa Kemal Atatürk ile bunu gerçekleþtirmiþtir.

Ancak yeni devletin modern düzen içerisinde gitmesinin teminini, modern olmayan padiþahlýk sistemi içerisinde yönetirken devlete ve millete faydasý geçmiþ yöneticilerin övgüyle anýlmasý engellemez.

Demokrasisi ileri gitmiþ devletlerin meydanlarýnda, demokratik olmayan dönemlerde önemli baþarýlar ortaya koymus olan idarecilerin heykellerine, sokak ve cadde isimlerine sýkça rastlamak mümkün bulunmaktadýr.

Tarihimizi eðrisi ile doðrusu ile milletimize doðru öðretmeliyiz.

Biz doðru öðretmezsek, tabii ki birileri; milletin arasýna karýþýp eðrisini öðretmeye ve bu yolla da yasadýsý organizasyonlar meydana getirip devlet ve rejim karþýtý büyük sýkýntýlara sebebiyet veren, tamiri oldukça zor sosyal ve siyasal sýkýntýlara yol açacak.

Tarihten de dersler çýkarmalýyýz.

Sözlerimi 2. Abdülhamit´i saðlýðýnda þiddetle eleþtiren, ancak onun kýymetini sonradan fark edebilen Rýza Tevfik´in aþaðýdaki mýsralarý ile baðlýyorum:

Nerdesin þevketli Abdülhamîd Han?
Feryâdým varýr mý bârigâhýna?..
Târihler adýný andýðý zaman;
Sana hak verecek ey koca Sultan!
Bizdik utanmadan iftirâ atan;
Asrýn en siyâsî Pâdiþâhýna!..

Pâdiþâh hem zâlim, hem deli dedik;
Ýhtilâle kýyâm etmeli dedik;
Þeytan ne dediyse biz "belî" dedik;
Çalýþtýk fitnenin intibâhýna...

Dîvâne sen deðil, meðer bizmiþiz;
Bir çürük ipliðe hülyâ dizmiþiz;
Sâde deli deðil, edebsizmiþiz;
Tükürdük atalar kýblegâhýna...